Conclusies uit Como

Fàbregas doet precies wat Ajax probeert.

Onze week in het spoor van Ajax op de Como Cup leverden vele inzichten op. In deze nieuwsbrief zetten we de belangrijkste conclusies uit Como op een rij.

I. Fàbregas doet precies wat Ajax probeert

Zondagavond werd eens te meer duidelijk dat Ajax nog een hoop stappen heeft te zetten. Tot de finale van de Como Cup konden de resultaten in de oefencampagne de onderliggende tactische problemen nog redelijk verbloemen, maar tijdens de 3-0 nederlaag tegen de Italiaanse ploeg van trainer Cesc Fàbregas werd duidelijk dat er voor Ajax nog een hoop werk aan de winkel is.

Ja, Ajax speelde met een B-ploeg. En ja, er zullen in de komende maand nog enkele versterkingen bij komen. Dat neemt niet weg dat ook de Ajax-spelers die gisteren speelden met meer tactische houvast een hoger niveau kunnen halen. Jayden Addai vertelt in onze laatste podcastaflevering dat hij vooralsnog het meeste van Fàbregas heeft geleerd op het gebied van drukzetten.

Wie Addai deze wedstrijden op de Como Cup zag jagen en dit vergelijkt met de speler die hij vorig seizoen bij AZ was, ziet hét bewijs van wat een goede trainer in korte tijd teweeg kan brengen. Niet op voetbaltechnisch vlak, maar in het gedisciplineerd en correct uitvoeren van een overzichtelijke tactische opdracht boekte Addai in korte tijd grote winst.

Zo zijn er bij Como talloze voorbeelden waar het huidige Ajax momenteel alleen maar van kan dromen. Ajax wil onder John Heitinga hoog drukzetten, verzorgd opbouwen en aantrekkelijk aanvallen. Dat laatste lukt bij vlagen, door de vrijheid die Heitinga zijn middenvelders en aanvallers geeft. Het hoge drukzetten en verzorgd opbouwen gaat Ajax echter een stuk moeizamer af. Ongeacht de individuele kwaliteit van de spelers zouden hier na ruim een maand voorbereiding meer patronen zichtbaar mogen zijn.

Schrijnend was het hoe Ajax zich constant in de val van Como liet lokken door de bal naar één van de backs te verplaatsen, met veel balverlies of rechte passes richting de buitenspeler tot gevolg. Na een ongeveer kwartier besloot doelman Pasveer dat het genoeg was en zocht hij vervolgens veelvuldig de lange bal naar spits Traoré, die deze op zijn beurt amper vasthield. Eerder in de week kwam Ajax onder de hoge druk van Celtic ook al amper voetballend de eigen helft af.

In het drukzetten zijn de onderlinge afstanden gigantisch, waardoor de Ajax-verdediging haast voortdurend kwetsbaar wordt met grote ruimtes in de rug. Celtic profiteerde daarvan door na een rechte bal op spits Idah - een passlijn die voortdurend open lag - en een simpele kaats minstens twee diepgaande spelers in de diepte te lanceren. Como vond, in een veldbezetting met overal op het veld driehoekjes, voortdurend tussen de linies de ruimtes in de matig afgestemde pressie van Ajax. Een tactische wijziging, waarbij naarmate de eerste helft vorderde niet meer een buitenspeler, maar middenvelder Davy Klaassen doordekte op een centrumverdediger ten spijt. Overal op het veld één op één staan klinkt leuk, maar is zelfmoord in grote ruimtes als gevolg van verkeerde timing en afstemming.

Het Ajax-basisteam van zondagavond ontbeerde ontegenzeggelijk individuele kwaliteit, maar ook deze spelers zijn in staat om met meer houvast beter voor de dag te komen. Zoals Addai een vliegende start kent onder Fàbregas.

II. Ajax mist sterkhouders in de as

Na een week observeren hebben wij zeker het gevoel dat Heitinga en zijn staf meer uit de huidige selectie kan halen, maar om serieus aan de doelstelling voor directe Champions League-plaatsing te kunnen voldoen, heeft Ajax wel degelijk versterkingen nodig. Vooral in de as. Aanvoerder Henderson is vertrokken en routinier Pasveer gedegradeerd tot reservedoelman. Met hun coaching waren zij vorig seizoen ontzettend waardevol van achteruit. “Zij konden het gevaar al van tevoren inschatten en inzien”, legde Berghuis vorige week uit in Het Sportpaleis.

Om Ajax van de benodigde stabiliteit te voorzien moeten een centrumverdediger, controlerende middenvelder en aanvallende middenvelder worden aangetrokken. Met Oscar Gloukh is die laatste vacature zo goed als ingevuld, maar ook versterking op die andere plekken is cruciaal voor de aspiraties van Ajax in binnen- en buitenland.

III. Brobbey in de etalage

Al de hele voorbereiding is duidelijk dat een fitte Wout Weghorst in de punt van de aanval een streepje voor heeft op Brian Brobbey. Ajax wil van Brobbey af en verkent proactief de markt op zoek naar een kopende club, zo werd ons in Como van meerdere kanten bevestigd. Vooralsnog verloopt het slijten van de spits die vorig seizoen slechts vier doelpunten maakte echter moeizaam. Brobbey is kieskeurig en mikt op de Europese (sub)top. Zelfs voor een oriënterend gesprek met Como 1907 was hij niet warm te krijgen. Het bevordert zijn weg naar de uitgang in Amsterdam niet, terwijl ook in Como duidelijk werd dat Brobbey juist baat heeft bij nieuwe prikkels in een nieuwe omgeving.

IV. Vechten op de flank

Na een redelijke start van deze voorbereiding moet Mika Godts inmiddels pas op de plaats maken op de flank bij Ajax. Raúl Moro heeft voorlopig een streepje op hem voor, al zagen we de Belg en Spanjaard in de laatste twintig minuten tegen Como eindelijk samenspelen. Voorlopig opteert Heitinga echter voor een speelwijze met een ‘box’ op het middenveld, waarbij Berghuis als buitenspeler de vrijheid heeft om het middenveld te versterken en de rechtsback vervolgens moet overlappen voor breedte en diepte op de rechterflank.

Met de competitiestart in aantocht lijkt het onwaarschijnlijk dat Heitinga dit spelprincipe volledig overboord zal gooien. Er zullen fases van wedstrijden zijn waarin Moro en Godts samenspelen, maar afgaande op de oefenduels en voor media toegankelijke trainingen zal Ajax voorlopig vooral met één brede en één beweeglijke vleugelspeler starten. Een duidelijke verandering ten opzichte van de speelwijze van Farioli, die juist twee buitenspelers breed wilde hebben om hen op de flank in de één-tegen-één-situatie met hun back te krijgen.

Zo is de strijd tussen Godts en Moro volop gaande.